Czym są wrzody żołądka u psa?

Wrzody żołądka u psa to ubytki w błonie śluzowej żołądka. W praktyce lekarze weterynarii mówią też o owrzodzeniach przewodu pokarmowego, ponieważ zmiany mogą dotyczyć nie tylko żołądka, ale również dwunastnicy, czyli początkowego odcinka jelita cienkiego. Błona śluzowa żołądka pełni funkcję ochronną – zabezpiecza głębsze warstwy tkanek przed działaniem kwasu żołądkowego, enzymów trawiennych i czynników drażniących.

Gdy ta ochrona zostaje osłabiona, kwas i treść pokarmowa mogą podrażniać tkanki. Wtedy pojawia się stan zapalny, ból, nadżerki, a następnie owrzodzenia. U części psów objawy są wyraźne, ale u innych mogą rozwijać się powoli i być mylone z przejściową niestrawnością, nietolerancją karmy albo innymi problemami trawiennymi.

Wrzody żołądka a wrzody dwunastnicy u psa

Dla opiekuna najważniejsze jest to, że objawy wrzodów żołądka i dwunastnicy mogą być bardzo podobne. Pies może wymiotować, odmawiać jedzenia, być apatyczny, wykazywać tkliwość brzucha lub mieć ciemny kał. Dokładne umiejscowienie zmian wymaga diagnostyki, dlatego nie warto próbować rozpoznawać problemu wyłącznie na podstawie obserwacji w domu.

Objawy wrzodów żołądka u psa

Objawy wrzodów żołądka u psa mogą być łagodne, okresowe albo gwałtowne. Czasem opiekun zauważa jedynie, że pies „ma gorszy dzień”, mniej chętnie je, częściej oblizuje pysk lub jest spokojniejszy niż zwykle. W innych przypadkach pojawiają się wymioty, biegunka, smolisty kał lub objawy osłabienia związane z utratą krwi.

Do najczęściej obserwowanych objawów należą:

• nawracające wymioty, czasem z domieszką krwi lub treścią przypominającą fusy od kawy,
• brak apetytu albo wyraźne zmniejszenie zainteresowania jedzeniem,
• nudności, oblizywanie pyska, ślinienie się, mlaskanie,
• ból brzucha, niechęć do dotykania okolicy brzucha, skulona postawa,
• apatia, osłabienie, senność, mniejsza chęć do spacerów,
• utrata masy ciała, szczególnie przy dłużej trwającym problemie,
• ciemny, czarny, smolisty kał, który może świadczyć o strawionej krwi,
• bladość dziąseł, przyspieszony oddech lub przyspieszone bicie serca przy większej utracie krwi.

Czy pies z wrzodami zawsze wymiotuje?

Nie. Wymioty są częstym objawem, ale nie muszą występować u każdego psa. U niektórych zwierząt pierwszym sygnałem jest spadek apetytu, apatia, bolesność brzucha, zmiana kału albo postępujące osłabienie. To jeden z powodów, dla których wrzody żołądka u psa mogą zostać rozpoznane dopiero po wykonaniu badań.

Objawy alarmowe – kiedy pilnie do weterynarza?

Najczęstsze przyczyny wrzodów żołądka u psa

Wrzody żołądka u psa mogą mieć różne przyczyny. Czasem są związane z lekami, czasem z chorobą podstawową, a czasem z ogólnym osłabieniem organizmu. Ważne jest nie tylko łagodzenie objawów ze strony żołądka, ale przede wszystkim znalezienie czynnika, który doprowadził do uszkodzenia błony śluzowej.

Leki przeciwzapalne a wrzody żołądka u psa

Jedną z ważnych grup ryzyka są niesteroidowe leki przeciwzapalne, czyli NLPZ. Są to leki stosowane w weterynarii m.in. przy bólu i stanach zapalnych, ale podane nieprawidłowo, w zbyt dużej dawce, zbyt długo albo bez kontroli lekarza mogą zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego. Szczególnie niebezpieczne jest samodzielne podawanie psu leków przeznaczonych dla ludzi.

Choroby ogólne i inne choroby u psów

Wrzody mogą pojawiać się także przy chorobach przewlekłych i ciężkich schorzeniach ogólnoustrojowych. Do czynników, które lekarz weterynarii może brać pod uwagę, należą m.in. choroba wątroby u psa, zaburzenia nerek, nowotwory, ciężkie stany zapalne, zaburzenia krzepnięcia, zatrucia oraz inne choroby u psów wpływające na ukrwienie i ochronę błony śluzowej przewodu pokarmowego.

Stres, ból i obciążenie organizmu

U psa ciężka choroba, ból, zabieg chirurgiczny, długotrwały stan zapalny albo poważne osłabienie mogą zaburzać równowagę w przewodzie pokarmowym. Nie oznacza to, że każdy stres wywoła wrzody, ale u zwierząt obciążonych zdrowotnie przewód pokarmowy jest często bardziej wrażliwy.

Choroba wątroby u psa a wrzody żołądka

Choroba wątroby u psa może objawiać się bardzo różnie: brakiem apetytu, wymiotami, biegunką, spadkiem masy ciała, żółtaczką, powiększeniem obrysu brzucha, osłabieniem, wzmożonym pragnieniem, a czasem także objawami neurologicznymi. Ponieważ część tych sygnałów pokrywa się z objawami problemów żołądkowo-jelitowych, rozpoznanie wymaga badań.

Wątroba bierze udział w metabolizmie leków, trawieniu, produkcji białek ważnych dla krzepnięcia krwi i neutralizowaniu wielu substancji. Gdy jej funkcja jest zaburzona, organizm psa może gorzej radzić sobie z obciążeniami, a przewód pokarmowy może być bardziej podatny na powikłania.

„Wrzody wątroby u psa” – co właściwie oznacza to określenie?

Fraza „wrzody wątroby u psa” pojawia się czasem w wyszukiwarkach, ale z medycznego punktu widzenia jest nieprecyzyjna. Wrzody dotyczą najczęściej błony śluzowej przewodu pokarmowego, czyli np. żołądka lub dwunastnicy, a nie samej wątroby. Jeśli opiekun szuka informacji o „wrzodach wątroby”, zwykle chodzi mu o związek między chorobą wątroby a krwawieniem, wymiotami, bólem brzucha lub owrzodzeniami żołądkowo-jelitowymi.

Diagnostyka wrzodów żołądka u psa u lekarza weterynarii

Rozpoznanie wrzodów żołądka u psa nie powinno opierać się wyłącznie na objawach. Wymioty, osłabienie, brak apetytu czy ból brzucha mogą pojawiać się przy wielu chorobach u psów, dlatego lekarz weterynarii zwykle zaczyna od wywiadu, badania klinicznego i podstawowych badań laboratoryjnych.

W zależności od stanu psa lekarz może zalecić:

• morfologię krwi, aby ocenić m.in. niedokrwistość i cechy krwawienia,
• badania biochemiczne, w tym parametry wątrobowe i nerkowe,
• badanie moczu,
• badania w kierunku chorób wątroby, jeśli wskazuje na to obraz kliniczny,
• USG jamy brzusznej lub RTG, aby ocenić narządy wewnętrzne i wykluczyć inne przyczyny objawów,
• endoskopię, która pozwala obejrzeć błonę śluzową przewodu pokarmowego i w wybranych przypadkach pobrać materiał do dalszych badań.

Dlaczego ważny jest wywiad o lekach?

Poinformuj lekarza o wszystkich preparatach, które pies przyjmował w ostatnich dniach i tygodniach: lekach przeciwbólowych, przeciwzapalnych, sterydach, suplementach, preparatach „na stawy”, lekach po zabiegach oraz lekach podanych doraźnie w domu. Dla diagnostyki znaczenie ma nie tylko nazwa leku, ale też dawka, czas podawania i ewentualne połączenia z innymi preparatami.

Postępowanie i leczenie wrzodów żołądka u psa

Leczenie wrzodów żołądka u psa zależy od przyczyny, nasilenia objawów i ogólnego stanu zwierzęcia. Inaczej będzie wyglądało postępowanie u psa z łagodnym podrażnieniem przewodu pokarmowego, inaczej u psa z krwawieniem, odwodnieniem, chorobą wątroby lub podejrzeniem perforacji przewodu pokarmowego.

Lekarz weterynarii może wdrożyć m.in.:

• odstawienie lub zmianę leku, jeśli to on mógł przyczynić się do problemu,
• leki zmniejszające kwaśność treści żołądkowej, jeśli są wskazane,
• preparaty osłaniające błonę śluzową przewodu pokarmowego,
• płynoterapię przy odwodnieniu lub osłabieniu,
• leczenie choroby podstawowej, np. choroby wątroby, nerek lub innego schorzenia ogólnego,
• hospitalizację, jeśli stan psa jest ciężki,
• leczenie chirurgiczne w rzadkich, ciężkich przypadkach, np. przy perforacji.

Czy można podać psu leki na wrzody z domowej apteczki?

Nie należy podawać psu leków na własną rękę. Dotyczy to zarówno leków przeciwbólowych, jak i preparatów „na żołądek”. Część leków stosowanych u ludzi może być dla psa niebezpieczna, a niewłaściwe leczenie może opóźnić diagnozę lub pogorszyć stan zwierzęcia.

Dieta przy wrzodach żołądka u psa

Żywienie psa z podejrzeniem lub rozpoznaniem wrzodów żołądka powinno być łagodne dla przewodu pokarmowego, ale przede wszystkim dopasowane do stanu klinicznego. Przy ostrych wymiotach, krwawieniu, silnym bólu brzucha albo apatii najpierw potrzebna jest diagnostyka i stabilizacja psa, a dopiero później plan żywieniowy.

Po konsultacji z lekarzem weterynarii zwykle zwraca się uwagę na:

• podawanie mniejszych porcji, ale częściej, jeśli lekarz nie zaleci inaczej,
• unikanie tłustych, ciężkostrawnych produktów,
• rezygnację z resztek ze stołu, smażonych potraw, przypraw i kości,
• powolne wprowadzanie zmian w diecie,
• dobór karmy do wrażliwości przewodu pokarmowego, wieku, masy ciała i chorób współistniejących.

Jeśli chcesz szerzej uporządkować zasady żywienia przy problemach trawiennych, sprawdź także poradnik: jak wprowadzić dietę lekkostrawną dla psa po problemach żołądkowych.

Czego nie podawać psu z podrażnionym żołądkiem?

Przy problemach żołądkowych nie sprawdzają się przypadkowe przekąski, tłuste mięso, kości, gryzaki powodujące podrażnienie, mleko, przyprawione jedzenie ani gwałtowne zmiany karmy. Nawet „naturalne” produkty mogą szkodzić, jeśli są źle dobrane do stanu psa.

Polecane żywienie dla psa wrażliwego

Po ustabilizowaniu objawów i po konsultacji z lekarzem weterynarii warto wybrać dietę, która będzie dobrze tolerowana przez psa i nie będzie niepotrzebnie obciążać jego przewodu pokarmowego. Dotyczy to szczególnie psów małych ras, psów z wrażliwym układem trawiennym oraz zwierząt, u których nawracają luźne stolce, brak apetytu lub reakcje na źle dobraną karmę.

Jak wprowadzać nową karmę po problemach żołądkowych?

Zmianę karmy najlepiej przeprowadzać stopniowo, obserwując apetyt, kał, wymioty, energię i komfort psa. U zwierząt po ostrych problemach żołądkowych tempo zmiany powinno być szczególnie ostrożne i dostosowane do zaleceń lekarza. Jeśli po zmianie żywienia pojawią się wymioty, biegunka, świąd, brak apetytu albo ból brzucha, należy przerwać samodzielne eksperymenty i skonsultować psa.

Czego unikać przy podejrzeniu wrzodów żołądka u psa?

Przy podejrzeniu wrzodów żołądka najgorszym rozwiązaniem jest chaotyczne działanie: podawanie przypadkowych leków, zmienianie karmy kilka razy w tygodniu, stosowanie głodówek bez zaleceń albo czekanie mimo objawów krwawienia. Przewód pokarmowy psa potrzebuje spokoju, a lekarz weterynarii – jasnej informacji, co dokładnie pies jadł i jakie preparaty otrzymywał.

Unikaj szczególnie:

• podawania ludzkich leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych,
• łączenia leków bez zgody lekarza,
• tłustych przekąsek, kości, resztek z obiadu i przyprawionego jedzenia,
• gwałtownych zmian karmy,
• ignorowania czarnego kału, krwi w wymiotach lub wyraźnej apatii,
• odstawiania leków przepisanych przez lekarza bez konsultacji, jeśli pies jest w trakcie leczenia choroby przewlekłej.

Profilaktyka i obserwacja psa

Nie wszystkim przypadkom wrzodów można zapobiec, ale można ograniczać ryzyko i szybciej reagować na niepokojące sygnały. Profilaktyka polega przede wszystkim na odpowiedzialnym stosowaniu leków, regularnych kontrolach zdrowia, właściwej diecie i obserwowaniu zmian w zachowaniu psa.

W codziennej opiece pomocne są:

• regularne badania kontrolne, szczególnie u psów starszych i przewlekle chorych,
• kontrola parametrów wątrobowych i nerkowych, jeśli pies przyjmuje długotrwale leki,
• zgłaszanie lekarzowi zmian apetytu, wymiotów, spadku masy ciała i zmian w kale,
• unikanie samodzielnego leczenia bólu,
• dobór karmy do wieku, masy ciała, aktywności i wrażliwości przewodu pokarmowego,
• szybka reakcja, jeśli pies ma chorobę wątroby i pojawiają się objawy trawienne.

FAQ – wrzody żołądka u psa

Jakie są pierwsze objawy wrzodów żołądka u psa?

Pierwsze objawy mogą być nieswoiste: mniejszy apetyt, nudności, oblizywanie pyska, ślinienie, okresowe wymioty, apatia lub niechęć do dotykania brzucha. U części psów pojawia się też ciemny, smolisty kał.

Czy wrzody żołądka u psa są groźne?

Tak, mogą być groźne, szczególnie jeśli dochodzi do krwawienia, odwodnienia, silnego bólu albo perforacji przewodu pokarmowego. Objawy takie jak krew w wymiotach, czarny kał, bladość dziąseł i silna apatia wymagają pilnej konsultacji weterynaryjnej.

Czy choroba wątroby u psa może mieć związek z wrzodami?

Choroba wątroby u psa może zwiększać ryzyko problemów żołądkowo-jelitowych i krwawień. Jeśli pies ma chorobę wątroby oraz wymioty, czarny kał, brak apetytu lub osłabienie, powinien zostać zbadany przez lekarza weterynarii.

Czy „wrzody wątroby u psa” to poprawne określenie?

To określenie jest potoczne i zwykle nieprecyzyjne. Wrzody dotyczą najczęściej błony śluzowej żołądka lub dwunastnicy, natomiast choroby wątroby mogą współwystępować z objawami ze strony przewodu pokarmowego albo zwiększać ryzyko powikłań.

Co podać psu na wrzody żołądka?

Nie należy podawać psu leków bez konsultacji z lekarzem weterynarii. Leczenie zależy od przyczyny i stanu psa. Lekarz może zalecić leki zmniejszające kwaśność, preparaty osłaniające, płynoterapię, zmianę leków lub leczenie choroby podstawowej.

Jaka karma będzie odpowiednia dla psa z wrażliwym żołądkiem?

Dla psa z wrażliwym przewodem pokarmowym zwykle wybiera się karmę dobrze tolerowaną, łagodną i dopasowaną do wieku, wielkości oraz stanu zdrowia. Przy aktywnych wrzodach, chorobie wątroby lub przewlekłych wymiotach dietę należy ustalić z lekarzem weterynarii.

Bibliografia

1. Merck Veterinary Manual, Gastrointestinal Ulcers in Small Animals.
2. MSD Veterinary Manual, Disorders of the Liver and Gallbladder in Dogs.
3. VCA Animal Hospitals, NSAIDs: Nonsteroidal Anti-Inflammatory Drugs.
4. Marks S.L., Kook P.H., Papich M.G., Tolbert M.K., Willard M.D., ACVIM consensus statement: Support for rational administration of gastrointestinal protectants to dogs and cats, Journal of Veterinary Internal Medicine.
5. Addvena, POWER OF NATURE Sensitive dla psów wrażliwych małych ras 2,5 kg.