Czy pies może jeść ziemniaki? Surowe, gotowane i w karmie

Czy pies może jeść ziemniaki? Tak – zdrowy pies może od czasu do czasu zjeść niewielką ilość prawidłowo przygotowanego, ugotowanego ziemniaka. Znacznie większe znaczenie ma jednak forma podania. Surowe ziemniaki są gorzej trawione, natomiast zielone, kiełkujące bulwy i kiełki mogą zawierać podwyższone ilości toksycznych glikoalkaloidów. Nie powinno się ich podawać psu nawet po ugotowaniu.

W tym poradniku wyjaśniamy, czy ziemniaki są bezpieczne dla psa, jak je przygotować, dlaczego znajdują się w karmach dla psów oraz w jakich sytuacjach należy zachować szczególną ostrożność.

Spis treści

• Czy pies może jeść surowe ziemniaki?
• Solanina i α-chakonina – dlaczego zielone ziemniaki są niebezpieczne?
• Co zawierają ziemniaki?
• Dlaczego ziemniaki są składnikiem karm dla psów?
• Jakich dodatków do ziemniaków unikać?
• Jak przygotować ziemniaki dla psa?
• Kiedy zachować szczególną ostrożność?
• Najczęściej zadawane pytania
• Źródła

Czy pies może jeść surowe ziemniaki?

Surowych ziemniaków lepiej psu nie podawać. Jednym z powodów jest wysoka zawartość surowej, niezhydrolizowanej skrobi. Obróbka termiczna powoduje jej żelatynizację, dzięki czemu enzymy trawienne mają do niej łatwiejszy dostęp i może być znacznie skuteczniej wykorzystywana przez przewód pokarmowy psa.

Jeszcze ważniejszą kwestią jest obecność naturalnych związków nazywanych glikoalkaloidami. W ziemniakach dominują przede wszystkim α-solanina i α-chakonina. Ich zawartość może znacząco wzrosnąć w bulwach zielonych, kiełkujących, uszkodzonych oraz niewłaściwie przechowywanych.

Zdrowy, dojrzały ziemniak ugotowany bez soli i dodatków może być dla większości zdrowych psów bezpiecznym składnikiem lub okazjonalną przekąską. Zielonych i kiełkujących bulw nie należy jednak próbować „ratować” poprzez gotowanie.

Solanina i α-chakonina – dlaczego zielone ziemniaki są niebezpieczne?

Glikoalkaloidy są naturalnymi substancjami obronnymi roślin należących do rodziny psiankowatych. W ziemniakach najważniejsze znaczenie mają α-solanina i α-chakonina. Ich największe stężenia mogą występować między innymi w kiełkach, skórce oraz zielonych fragmentach bulw.

Obieranie i gotowanie może zmniejszyć zawartość glikoalkaloidów, ale nie oznacza ich całkowitej neutralizacji. Dlatego zielone, silnie kiełkujące lub wyraźnie uszkodzone ziemniaki najlepiej całkowicie wyrzucić, zamiast przygotowywać je dla psa.

Po spożyciu niebezpiecznej ilości glikoalkaloidów mogą pojawić się między innymi:

• wymioty i biegunka,
• ból brzucha i brak apetytu,
• nadmierne ślinienie,
• apatia i osłabienie,
• zaburzenia neurologiczne przy poważniejszych zatruciach.

Co zawierają ziemniaki?

Ziemniaki są przede wszystkim źródłem skrobi, czyli węglowodanu dostarczającego energii. Po odpowiedniej obróbce termicznej skrobia ziemniaczana może być skutecznie trawiona przez psy.

Ziemniaki zawierają również między innymi:

• potas – uczestniczący między innymi w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni i układu nerwowego,
• witaminę B6 – biorącą udział w licznych przemianach metabolicznych,
• witaminę C – choć zdrowe psy potrafią syntetyzować ją samodzielnie i nie jest ona dla nich niezbędnym składnikiem pochodzącym z pożywienia,
• błonnik pokarmowy – którego ilość i właściwości zależą między innymi od sposobu przygotowania ziemniaka.

Nie oznacza to jednak, że ziemniaki powinny stanowić podstawę domowego żywienia psa. Sam ziemniak nie dostarcza wszystkich składników odżywczych potrzebnych zwierzęciu, dlatego domowe diety powinny być odpowiednio zbilansowane.

Dlaczego ziemniaki są składnikiem karm dla psów?

Ziemniaki oraz skrobia ziemniaczana są wykorzystywane w karmach jako źródło węglowodanów oraz składnik technologiczny receptury. W przypadku suchej karmy odpowiednio przetworzona skrobia pomaga również w tworzeniu prawidłowej struktury granulek.

Ziemniaki są naturalnie pozbawione glutenu i mogą być stosowane jako alternatywne źródło skrobi w recepturach bez zbóż. Warto jednak pamiętać, że określenie „bezzbożowa” nie oznacza automatycznie „zdrowsza”, „lekkostrawniejsza” ani „hipoalergiczna”. O wartości żywieniowej karmy decyduje cała receptura, jej zbilansowanie i dopasowanie do potrzeb konkretnego psa.

• Źródło energii: odpowiednio przetworzona skrobia może być efektywnie trawiona przez psy.
• Brak glutenu: ziemniaki naturalnie nie zawierają glutenu.
• Funkcja technologiczna: skrobia pomaga w nadawaniu właściwej struktury produktom, szczególnie karmom ekstrudowanym.
• Możliwość wykorzystania w różnych recepturach: ziemniaki mogą być jednym z wielu składników prawidłowo zbilansowanej karmy pełnoporcjowej.

Przykładem pełnoporcjowej karmy, w której ziemniaki są jednym ze składników receptury, jest ADDVENA Moist Dziczyzna z ziemniakami – karma mokra dla psów 410 g.

Jakich dodatków do ziemniaków unikać?

Bezpieczny dla psa ziemniak powinien być ugotowany i podany bez dodatków. Ziemniaki przygotowywane dla ludzi często zawierają składniki, które nie są odpowiednie dla psa, a niektóre mogą być wręcz toksyczne.

• Cebula, czosnek, por i szczypiorek: należą do rodzaju Allium. Zawierają związki mogące powodować uszkodzenie czerwonych krwinek i niedokrwistość.
• Duża ilość soli: nie jest potrzebna w psiej przekąsce, a bardzo wysokie dawki sodu mogą być niebezpieczne.
• Masło, śmietana, smalec i tłuste sosy: niepotrzebnie zwiększają kaloryczność oraz zawartość tłuszczu.
• Mieszanki przypraw: mogą zawierać między innymi cebulę lub czosnek w proszku.
• Frytki i chipsy: ze względu na dużą zawartość tłuszczu, soli i dodatków nie są odpowiednim przysmakiem dla psa.

Jak przygotować ziemniaki dla psa?

Jeżeli zdrowy pies ma dostać niewielką ilość ziemniaka jako okazjonalny dodatek, warto przestrzegać kilku prostych zasad.

1. Wybierz zdrową bulwę. Ziemniak nie powinien być zielony, silnie kiełkujący ani uszkodzony.
2. Usuń kiełki i podejrzane fragmenty. Zielonych lub mocno kiełkujących ziemniaków najlepiej w ogóle nie wykorzystywać.
3. Obierz ziemniaka. Obieranie może zmniejszać ilość glikoalkaloidów znajdujących się w zewnętrznych warstwach bulwy.
4. Ugotuj go do miękkości. Gotuj w wodzie bez soli, przypraw i innych dodatków.
5. Wystudź. Nie podawaj psu gorącego jedzenia.
6. Podaj niewielką porcję. Możesz ziemniaka rozgnieść lub pokroić na kawałki dopasowane do wielkości psa.

Kiedy należy zachować szczególną ostrożność?

Ugotowany ziemniak nie jest automatycznie przeciwwskazany przy każdej chorobie. Są jednak sytuacje, w których jego ilość oraz obecność w diecie powinny być ustalone indywidualnie.

• Cukrzyca i zaburzenia gospodarki glukozowej: ilość, rodzaj i sposób przygotowania źródeł skrobi powinny być elementem całego planu żywieniowego.
• Nadwaga i otyłość: dodatkowa porcja ziemniaków dostarcza kalorii i powinna zostać uwzględniona w dziennym bilansie energetycznym.
• Choroby nerek, serca lub inne choroby przewlekłe: dieta może wymagać kontrolowania konkretnych składników mineralnych i energii, dlatego sposób żywienia ustala się indywidualnie.
• Dieta weterynaryjna: nie należy samodzielnie dodawać produktów spoza zaleconego jadłospisu.
• Podejrzenie alergii lub nietolerancji pokarmowej: wprowadzanie dodatkowych składników może utrudniać ocenę reakcji psa, szczególnie podczas diety eliminacyjnej.

Jeżeli pies ma chorobę przewlekłą, nawracające problemy trawienne lub dermatologiczne albo stosuje dietę leczniczą, przed regularnym wprowadzaniem ziemniaków warto omówić jadłospis z lekarzem weterynarii.

Najczęściej zadawane pytania o ziemniaki dla psa

Czy pies może jeść ugotowane ziemniaki?

Tak. Zdrowy pies może zwykle zjeść niewielką ilość dojrzałego ziemniaka ugotowanego bez soli, tłuszczu i przypraw. Gotowanie poprawia strawność skrobi oraz może obniżać zawartość glikoalkaloidów, ale nie należy traktować go jako sposobu na unieszkodliwienie zielonych lub kiełkujących ziemniaków.

Czy pies może jeść surowe ziemniaki?

Nie są zalecane. Surowa skrobia ziemniaczana jest znacznie gorzej dostępna dla enzymów trawiennych, a dodatkowo nie można wykluczyć obecności glikoalkaloidów. Szczególnie niebezpieczne mogą być zielone bulwy, kiełki i części rośliny ziemniaka.

Czy pies może jeść ziemniaki ze skórką?

Bezpieczniejszym rozwiązaniem jest podanie obranej, zdrowej i ugotowanej bulwy. Glikoalkaloidy występują w większej ilości w zewnętrznych warstwach ziemniaka, dlatego obieranie może dodatkowo zmniejszać ich zawartość.

Czy pies może jeść purée ziemniaczane?

Tak, pod warunkiem że jest to wyłącznie ugotowany i rozgnieciony ziemniak bez soli, masła, mleka, śmietany, cebuli, czosnku i innych dodatków. Typowe purée przygotowane dla ludzi często zawiera składniki, których nie warto podawać psu.

Co jest lepsze dla psa – ziemniaki czy ryż?

Nie ma jednej odpowiedzi odpowiedniej dla każdego psa. Oba składniki mogą być źródłem skrobi w prawidłowo zbilansowanej diecie. Wybór zależy od całej receptury, stanu zdrowia, tolerancji pokarmowej i celu żywienia. Sam fakt, że ziemniaki nie zawierają glutenu, nie oznacza, że są automatycznie lepsze od ryżu lub innych źródeł węglowodanów.

Czy karma z ziemniakami jest dobra dla psa?

Ziemniaki mogą być pełnoprawnym składnikiem karmy dla psa. O jakości produktu nie decyduje jednak sam ziemniak ani sam brak zbóż, lecz cała receptura, zawartość składników odżywczych, jakość surowców oraz to, czy karma jest kompletna i odpowiednia dla potrzeb danego psa.

Czy ziemniaki są bezpieczne dla psa? Podsumowanie

Źródła

1. European Food Safety Authority (EFSA), 2020. Risk assessment of glycoalkaloids in feed and food, in particular in potatoes and potato-derived products.
2. Friedman M., 2006. Potato glycoalkaloids and metabolites: roles in the plant and in the diet. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 54(23), 8655–8681.
3. Merck Veterinary Manual. Garlic and Onion (Allium spp) Toxicosis in Animals.
4. Merck Veterinary Manual. Cutaneous Food Allergy in Animals.
5. World Small Animal Veterinary Association (WSAVA), Global Nutrition Committee. Feeding Treats to Your Dog.
6. Case L.P., Daristotle L., Hayek M.G., Foess Raasch M., 2010. Canine and Feline Nutrition: A Resource for Companion Animal Professionals. 3rd ed., Mosby.
7. Hand M.S., Thatcher C.D., Remillard R.L., Roudebush P., Novotny B.J. (eds.), 2010. Small Animal Clinical Nutrition. 5th ed., Mark Morris Institute.
8. Cholewiak-Góralczyk A., 2021. Psie smaki. O zbilansowanej diecie dla psów. Wydawnictwo Otwarte.